Tôi vừa bước ra khỏi một buổi tối kéo dài 3 tiếng đồng hồ trên Zoom, nhưng cảm giác như vừa trải qua một cuộc “tẩy não” tích cực. Đứng lớp không ai khác chính là Chuyên gia Trần Khánh Tư – một người mà trong giới đào tạo AI và tư duy tại Việt Nam thường được nhắc đến như một “người giải mã”.
Trước khi đi sâu vào kỹ thuật, bạn cần biết ông là ai. Trần Khánh Tư không phải là một kỹ thuật viên máy tính thuần túy. Ông là một người đã kinh qua hơn 10 nghề, từng giữ ghế Phó Giám đốc bệnh viện, rồi lại “vẫy vùng” thành công trong mảng bất động sản. Nhưng bước ngoặt lớn nhất không phải là những tấm bằng khen, mà là cú rơi vào trầm cảm năm 2022 khi đang ở đỉnh cao phong độ. Chính sự “nhàn rỗi” và mất phương hướng trong thành công đã đưa ông tìm đến triết học, đạo học và cuối cùng là công nghệ AI như một phương thức để hệ thống hóa trí tuệ nhân loại.
Bài viết này là bản đúc kết “cầm tay chỉ việc” từ chuyên mục Study with Minh tại CEO Talk, giúp bạn không chỉ hiểu mà còn thực hành được ngay những tinh túy từ lớp học của anh Tư.
1. TƯ DUY TỔNG QUAN: PHÁ BỎ ĐỊNH KIẾN “VỀ HƯU” VÀ ĐIỂM SỐ TRẢI NGHIỆM
Luận điểm này là gì?
Chúng ta thường được dạy rằng: Học tập -> Làm việc -> Về hưu. Chuyên gia Trần Khánh Tư yêu cầu chúng ta xóa bỏ khái niệm này. Thay vào đó, hãy xem mỗi cá nhân là một “Sản phẩm của cuộc đời”, và giá trị của sản phẩm đó tỷ lệ thuận với số người tin dùng nó.
Bạn có bao giờ sử dựng một đồ vật, ban đầu rất trân quý, nhưng lúc sau thì không
Ông chia năng lực thành hai loại:
Điểm số thuộc bài: Những gì bạn học để lấy bằng cấp.
Điểm số trải nghiệm: Khả năng giải quyết vấn đề thực tế, thứ mà AI không thể thay thế nếu bạn không có “vốn sống”.
Tim Ferriss từng nói: “Làm việc ít đi không phải là mục tiêu, mà là làm những việc có ý nghĩa hơn”. Nếu bạn giới hạn mình bằng từ “về hưu”, bạn đang tự khai tử sự minh mẫn của mình. Trong kỷ nguyên AI, nếu chỉ có “điểm số thuộc bài”, bạn sẽ bị đào thải. Bạn cần AI để nhân bản “điểm số trải nghiệm” của mình lên gấp nhiều lần.
Cách làm Step-by-Step
Bước 1: Tái định nghĩa bản thân. Viết ra danh sách những kinh nghiệm bạn đã có (thất bại lẫn thành công). Đây là “nguyên liệu” để dạy cho AI.
Bước 2: Đầu tư cho Trí tuệ. Dành 10% thu nhập (vài tỷ hoặc vài triệu tùy quy mô của bạn) để đi học và phát triển liên tục.
Bước 3: Kiểm soát suy nghĩ. Mỗi ngày não có 60k-70k suy nghĩ. Hãy dùng AI để viết nhật ký hoặc hệ thống hóa các suy nghĩ này, loại bỏ 80% suy nghĩ tiêu cực lặp lại.
Bác Cao Trọng Khuông (81 tuổi) – học viên của anh Tư. Thay vì an hưởng tuổi già, bác dùng AI để hệ thống hóa trải nghiệm nhân sinh của mình, giữ cho trí tuệ luôn minh mẫn và vẫn đóng góp cho cộng đồng. Bác không có “điểm số thuộc bài” về công nghệ, nhưng “điểm số trải nghiệm” của bác là vô giá khi kết hợp với AI.
2. CÔNG THỨC SHUHARI: CHIẾC THANG DẪN ĐẾN SỰ TINH THÔNG
Đây là công thức cốt lõi được anh Tư nhấn mạnh để một người bình thường trở thành chuyên gia trong bất kỳ lĩnh vực nào bằng cách sử dụng AI làm đòn bẩy.
SHU (Thủ): Tìm 5-10 hình mẫu xuất sắc để học theo một cách tuyệt đối.
HA (Phá): Bắt đầu sáng tạo dựa trên khuôn mẫu, thêm thắt cá tính cá nhân.
RI (Ly): Tách ra thành một phiên bản độc bản, không còn phụ thuộc vào mẫu.
Tại sao điều này lại quan trọng?
Hầu hết mọi người thất bại vì họ cố gắng sáng tạo quá sớm (nhảy ngay sang bước RI) hoặc bị kẹt lại ở việc bắt chước (mãi ở bước SHU). AI giúp bạn rút ngắn giai đoạn SHU từ vài năm xuống còn vài tuần.
Cách làm Step-by-Step
Xác định điều mình muốn: Đây là bước khó nhất. Đừng học vì người khác muốn, hãy học vì lý do sống (Ikigai) của chính mình.
Dùng AI tìm hình mẫu: Prompt: “Hãy liệt kê 5 nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất thế giới/Trung Quốc trong lĩnh vực [X] để tôi học tập”.
Mô phỏng (SHU): Yêu cầu AI phân tích văn phong, tư duy của hình mẫu đó. Ví dụ: “Hãy viết một bài quảng cáo theo phong cách David Ogilvy”.
Cải biên (HA): Lồng ghép trải nghiệm thực tế của bạn vào bản thảo AI vừa tạo.
Cá nhân hóa (RI): Tinh chỉnh lại để AI không còn nhận ra “thầy” của nó trong bài viết của bạn.
Chị Thanh Trang làm tư vấn du học. Thay vì tự viết mọi quy trình, chị tạo ra một Trợ lý AI “Bách Khoa Toàn Thư” dựa trên hình mẫu những chuyên gia tư vấn hàng đầu. Kết quả: Giảm 50% khối lượng công việc cho nhân sự nhưng hiệu quả tư vấn lại tăng cao vì quy trình luôn chuẩn xác theo “hình mẫu”.
3. BIẾN AI THÀNH HỘI ĐỒNG CỐ VẤN: “CẦU TÂM TẤT AN”
AI không chỉ là công cụ viết lách, nó là một thực thể có khả năng đóng vai (Role-play). Bạn có thể triệu hồi các cổ nhân hoặc các bộ óc vĩ đại nhất để đặt lên “chiếc ghế trống” cố vấn cho doanh nghiệp hoặc cuộc đời bạn.
Tại sao điều này lại quan trọng?
Tim Ferriss nổi tiếng với podcast phỏng vấn các tỷ phú để tìm “Tools of Titans”. Với AI, bạn không cần phải là một Podcaster nổi tiếng để tiếp cận trí tuệ của họ. Bạn chỉ cần biết cách đặt câu hỏi (Prompting).
Cách làm Step-by-Step
Thiết lập bối cảnh (Context): Đây là điều tiên quyết. AI không hiểu “tốt nhất”, nó chỉ hiểu theo hình mẫu và bối cảnh bạn cung cấp.
Cung cấp dữ liệu đầu vào: Đưa cho AI các bài viết, quan điểm hoặc tiểu sử của cố vấn bạn muốn triệu hồi.
Đặt câu hỏi triết học: Đừng hỏi AI “Làm sao để giàu?”. Hãy hỏi như cách anh Tư hỏi Khổng Tử: “Tại sao khi chưa có thì theo đuổi, có rồi lại chán?”.
Lắng nghe lời giải: Khi AI (trong vai Khổng Tử) trả lời: “Cầu vật tất loạn, cầu tâm tất an”, bạn sẽ nhận ra tiền chỉ là công cụ, không thể lấp đầy khoảng trống của tâm hồn.
Trong buổi học, anh Tư trình diễn cách dùng ChatGPT để giải quyết mâu thuẫn nội tâm về sự tham vọng. AI không đưa ra biểu đồ tài chính, nó đưa ra một nguyên lý: “Ngoại vật là xe, nhà, địa vị… chúng kích thích tâm con một thời gian nhưng bản chất của dục vọng là không đáy”. Điều này giúp người dùng “An Nhiên” để ra quyết định sáng suốt hơn thay vì bị lòng tham dẫn dắt.
4. CHIẾN THUẬT “DỪNG LẠI ĐỂ TIẾN XA”: THUẬN TỰ NHIÊN
“Học công thức để câu cá nhưng không dùng toàn bộ thời gian, công sức để bắt hết cá lên bờ”. Chuyên gia Trần Khánh Tư chia sẻ về triết lý An Nhiên: Bình an và Thuận tự nhiên.
Tại sao điều này lại quan trọng?
Sự kiệt sức (burnout) thường đến từ việc chúng ta cố bắt hết mọi cơ hội. Trong thế giới có AI hỗ trợ, bạn có thể tạo ra kết quả gấp 10 nhưng hãy dùng thời gian đó để sống, thay vì để bắt thêm 10 lần cá nữa.
Cách làm Step-by-Step
Xây dựng hệ thống thu nhập thụ động: Làm một lần, hưởng lâu dài như cách xây dựng các GPTs trợ lý.
Chia sẻ hết mình: Đừng giữ lại “chiêu trò” để bán tiếp. Hãy cho đi những thứ tốt nhất để khách hàng trải nghiệm (Marketing tử tế).
Xóa rác kỹ thuật số: Xóa các ứng dụng gây xao nhãng (FB/Tiktok) trên điện thoại nếu nó không phục vụ mục tiêu học tập. Dành thời gian đó để đọc sách và tặng sách.
HÀNH TRÌNH ĐỦ ĐẦY
Buổi học của chuyên gia Trần Khánh Tư không dạy chúng ta trở thành những cỗ máy promt-engineer khô khan. Ông dạy chúng ta dùng AI để giải phóng bản thân, để có thể quay về chăm sóc “Tề gia” và tìm thấy sự bình an trong tâm trí.
Nhớ lấy từ khóa: Trí tuệ – Sức khỏe – Trải nghiệm. Đó là kiềng ba chân cho một hành trình đủ đầy. AI là đòn bẩy cho Trí tuệ, nhưng Trải nghiệm và Sức khỏe phải là của chính bạn.
Bạn đã sẵn sàng để triệu hồi “Hội đồng cố vấn” cho riêng mình? Hãy cùng tôi bắt đầu hành trình này.
Minh Connect – kết nối bạn đến phiên bản tốt hơn của chính mình.
